ปัญหาสังคมที่เกิดจากการจำหน่ายสลาก ฯ

ปัญหาทางสังคมที่พบเห็นได้อย่างทั่วไปเกิดจากการเล่นการพนัน แทงบอลออนไลน์ สลากของประชาชนในประเทศ ต่าง ๆ คือ ประชาชนผู้ที่มีรายได้น้อยจำนวนมากติดกับหมกมุ่นกับการเล่นสลาก ฯ และในสภาวะที่เทคโนโลยีมีความเจริญก้าวหน้าประกอบกับกลไกการตลาดที่ใช้การโฆษณาชวนเชื่อผ่านสื่อต่าง ๆ ทำให้มีแนวโน้มว่าเด็กและเยาวชนจำนวนมากในประเทศต่าง ๆ เข้ามาเกี่ยวข้องกับการเล่นสลากโดยที่รัฐบาลในประเทศเหล่านี้ไม่มีมาตรการที่เป็นรูปธรรมในการยับยั้งนักเล่นที่เป็นเยาวชนดังกล่าว

งานวิจัยจำนวนมากที่ศึกษาถึงปัจจัยทางจิตวิทยาที่ทำให้ประชาชนในประเทศต่าง ๆ หมกมุ่นกับการพนัน เช่น Ariyabuddhipongs. V และ Phengphol. V ได้ศึกษาพฤติกรรมผู้ซื้อชาวไทยที่ซื้อสลากกินแบ่งรัฐบาลพบว่าผู้ซื้อสลากกินแบ่งรัฐบาลแบ่งออกได้เป็น 2 กลุ่ม คือ กลุ่มที่ซื้อเพราะเชื่อในเรื่องโชคลาง (Superstitious) กับกลุ่มผู้ซื้อที่ซื้อโดยไม่มีปัจจัยเรื่องโชคลางเข้ามาเกี่ยวข้อง ผลจากงานวิจัยพบว่าผู้ซื้อเพราะโชคลางมีพฤติกรรมชอบเดินทางไปยังสถานที่ศักดิ์สิทธิ ซึ่งรวมถึงต้นไม้ใหญ่เพื่อหาตัวเลข งานวิจัยชี้ว่าผู้ซื้อกลุ่มนี้มีแนวโน้มที่มีปัญหาความผิดพลาดในการรับรู้(Cognitive distortion factors) โดยปัญหานี้มีลักษณะ สำคัญ 2 ประการ คือ ลักษณะความคิดที่ผิดพลาดของผู้เล่น (Gambler’s fallacy) และลักษณะการติดกับดักการพนัน (Entrapment) ความคิดที่ผิดพลาดของผู้เล่น คือ ปัญหาที่เกิดจากความคิดของผู้ซื้อสลากที่มีความเชื่อแบบไม่มีเหตุผล (Irrational belief) ผู้ซื้อมักเชื่อว่าตัวเลขที่เคยออกแล้วจะไม่น่าจะออกซ้ำอีกในงวดติดกันหรือออกอีกในงวดต่อมา บางรายเชื่อว่าการออกเลขรางวัลมีกฎเกณฑ์ที่สามารถคำนวณเป็นสูตรประเภทหวย ซองใบ้หวยในอนาคต (Future prediction) โดยอาศัยฐานข้อมูลจากอดีต ซึ่งความคิดเหล่านี้ขัดกับหลักความน่าจะเป็นซึ่งภายใต้หลักความน่าจะเป็นนี้หมายเลขทุกตัวต่างมีโอกาสที่จะออกเป็นรางวัลได้เท่ากันไม่ว่าหมายเลขนั้นจะเคยออกรางวัลมาแล้วในงวดที่ผ่านมาหรือในงวดที่ผ่านมาไม่นาน

ปัญหาทางจิตวิทยาประเภทนี้ที่เกิดขึ้นกับผู้ซื้อสลากยังมีอีก เช่น จากงานวิจัยของ Gilovich พบว่าปัญหาการหลอกตัวเอง (Flexible attributions) ด้วยการบิดเบือนการรับรู้ของผู้เล่นการพนันโดยเฉพาะกับผู้ซื้อสลาก ผู้ซื้อสลากเมื่อไม่ถูกรางวัลมักปลอบใจตนเองเมื่อไม่ถูกรางวัลว่าตนนั้นใกล้จะถูกรางวัลพลาดไปเล็กน้อย (Near wins) ปัญหาการติดกับดักการพนัน คือ การซื้อสลากในจำนวนที่เพิ่มมากขึ้นด้วยความเชื่อที่ว่าการที่ไม่ถูกรางวัลในงวดนี้โอกาสถูกในงวดหน้าจะมีสูงขึ้น (Closer to winning) และการเลิกซื้อเพราะไม่ถูกรางวัลนั้นเป็นเรื่องที่ไม่สมควรเพราะมาผู้ซื้อได้ตามเลขที่ซื้อมานานแล้วหากเลิกซื้อหรือเลิกตามก็จะเสียโอกาส ผู้เล่นที่ติดกับดักนี้จะมีพฤติกรรมตามเลขทุกงวด ในทางจิตวิทยาองค์การเรียกปรากฏการณ์นี้ว่าอคติของเงินทุนที่จมลงไป (Sunk cost bias) ผลงานวิจัยของ Ariyabuddhipongs. V และ Phengphol. V. ที่ศึกษาพฤติกรรมการซื้อสลากของคนไทยสอดคล้องกับงานวิจัยเชิงสำรวจของ Crosbie ที่ทำการศึกษาพฤติกรรมผู้ซื้อสลาก ฯ ในประเทศอังกฤษผ่านการสำรวจของหนังสือพิมพ์ The Daily Express พบว่าร้อยละ 67 ของผู้ซื้อมักจะซื้อสลากในหมายเลขเดิมหรือที่เรียกว่าซื้อตามทุกงวดเพื่อให้ถูกรางวัล ทั้งนี้หมายเลขที่ตามทุกงวดอาจจะเป็นหมายเลขตามวันเกิด ตามหมายเลขบ้าน ตามหมายเลขทะเบียนรถ เป็นต้น และตรงกับงานวิจัยของ Oei et al. ที่ปัญหาความผิดพลาดในการรับรู้เป็นปัญหาที่พบในหลายวัฒนธรรมและนำไปสู่ปัญหาการติดการพนันชนิดต่าง ๆ (Gambling-related cognitive errors) ตามมาได้ การป้องกันไม่ให้เด็กและเยาชนเข้ามาเกี่ยวข้องกับการพนันนั้น มักมีปัญหาในทางปฏิบัติ เช่น ผลการวิจัยการเล่นพนันสลากในประเทศอังกฤษ พบว่า แม้ว่ากฎหมายจะกำหนดอายุของผู้ซื้อสลากว่าต้องเกิน 16 ปี แต่ในความเป็นจริงปรากฏว่ามีเด็กจำนวนมากที่มีอายุต่ำกว่า 16 ปี ซื้อสลากหรือเกี่ยวข้องกับสลาก

Add a Comment

อีเมลของคุณจะไม่แสดงให้คนอื่นเห็น ช่องที่ต้องการถูกทำเครื่องหมาย *